Ως προπονητής, αλλά κυρίως ως άνθρωπος που στέκεται καθημερινά απέναντι σε παιδιά και γονείς, νιώθω την ανάγκη να ξεκαθαρίσω κάτι πολύ ουσιαστικό: οι αγώνες στο καράτε δεν είναι απλώς μια διαδικασία διάκρισης ή επιβεβαίωσης. Δεν είναι ένα βάθρο που πρέπει να περιμένει το παιδί. Είναι ένα σχολείο ζωής, ίσως από τα πιο δυνατά και ειλικρινή που μπορεί να βιώσει.
Ένας γονιός, λοιπόν, δεν πρέπει να θέλει το παιδί του να αγωνιστεί με την έννοια της πίεσης ή της φιλοδοξίας. Οφείλει όμως να κατανοήσει βαθιά τι πραγματικά προσφέρει αυτή η εμπειρία. Γιατί όταν ο αγώνας προσεγγίζεται σωστά, με παιδαγωγική καθοδήγηση και όχι με εγωκεντρικές προσδοκίες, τότε μετατρέπεται σε ένα από τα πιο ισχυρά εργαλεία διαμόρφωσης χαρακτήρα.
Το παιδί μέσα από τον αγώνα μαθαίνει να στέκεται μόνο του. Όχι μόνο σωματικά, αλλά κυρίως ψυχικά. Εκείνη τη στιγμή που βρίσκεται απέναντι στον αντίπαλο, δεν έχει δίπλα του ούτε τον γονιό, ούτε τον προπονητή να τον κρατάει. Έχει όμως μέσα του όλα όσα έχει καλλιεργήσει: την προσπάθεια, την πειθαρχία, την υπομονή, την επιμονή. Και αυτό είναι ανεκτίμητο.
Μαθαίνει να διαχειρίζεται το άγχος. Ένα συναίσθημα που θα το συναντήσει αμέτρητες φορές στη ζωή του. Στο σχολείο, στις εξετάσεις, στις σχέσεις, στην εργασία του αργότερα. Ο αγώνας γίνεται η πρώτη του επαφή με αυτή την ένταση. Και μέσα από τη σωστή καθοδήγηση, δεν μαθαίνει να το αποφεύγει, αντιθέτως μαθαίνει να το αντιμετωπίζει.
Ένα παιδί που αγωνίζεται, μαθαίνει να χάνει. Και αυτό είναι ίσως το μεγαλύτερο δώρο. Γιατί η ήττα, δεν είναι αποτυχία. Είναι καθρέφτης. Είναι ευκαιρία. Είναι γνώση. Το παιδί αρχίζει να καταλαβαίνει ότι η αξία του δεν καθορίζεται από ένα αποτέλεσμα, αλλά από τη στάση του απέναντι σε αυτό.
Ταυτόχρονα, μαθαίνει και να κερδίζει. Αλλά όχι με αλαζονεία. Μαθαίνει να σέβεται. Να δίνει το χέρι στον αντίπαλο. Να αναγνωρίζει την προσπάθεια του άλλου. Να αντιλαμβάνεται ότι πίσω από κάθε νίκη υπάρχει ευθύνη, όχι υπεροχή.
Σε ένα βαθύτερο επίπεδο, το αγωνιστικό κομμάτι διδάσκει στο παιδί τη δέσμευση. Δεν είναι απλώς μια προπόνηση. Είναι ένας στόχος. Είναι μια διαδικασία που απαιτεί συνέπεια, θυσίες, επανάληψη, πειθαρχία. Και μέσα από αυτό, το παιδί αρχίζει να κατανοεί τι σημαίνει να δουλεύεις για κάτι που δεν έρχεται άμεσα.
Αναπτύσσει αυτογνωσία. Μέσα στον αγώνα, το παιδί βλέπει τον εαυτό του όπως πραγματικά είναι. Βλέπει τις αδυναμίες του, τα δυνατά του σημεία, τις αντιδράσεις του υπό πίεση. Και αυτή η γνώση είναι θεμέλιο για όλη του τη ζωή.
Και ίσως το πιο σημαντικό, χτίζει εσωτερική δύναμη. Όχι αυτή που φαίνεται, αλλά αυτή που θα του δώσει γερά θεμέλια για το μέλλον του. Αυτή που θα το κρατήσει όρθιο όταν τα πράγματα δυσκολέψουν πραγματικά στη ζωή του.
Ως προπονητής, δεν αντιμετωπίζω τους αγώνες ως αυτοσκοπό. Δεν είναι ο τελικός προορισμός, ούτε η ουσία της διαδρομής. Τα μετάλλια έχουν τη δική τους αξία, είναι μια επιβράβευση της προσπάθειας, μια στιγμή χαράς για το παιδί, όμως δεν είναι αυτό που καθορίζει την πορεία του.
Αυτό που πραγματικά με ενδιαφέρει είναι κάτι βαθύτερο, είναι να γεμίσω τα παιδιά με αξίες. Να μάθουν να στέκονται με σεβασμό, να παλεύουν με αξιοπρέπεια, να αντέχουν, να εξελίσσονται. Ο αγώνας, λοιπόν, δεν είναι ο σκοπός. Είναι το μέσο. Είναι το εργαλείο μέσα από το οποίο καλλιεργείται ο χαρακτήρας και διαμορφώνεται ο άνθρωπος.
Ο γονιός, λοιπόν, δεν χρειάζεται να θέλει το παιδί του να γίνει πρωταθλητής. Χρειάζεται να θέλει το παιδί του να γίνει άνθρωπος που μπορεί να σταθεί απέναντι στις προκλήσεις της ζωής.
Και αν ο αγώνας γίνει σωστά, με σεβασμό, καθοδήγηση και παιδαγωγική αντίληψη, τότε το καράτε δεν φτιάχνει απλώς αθλητές.
Φτιάχνει χαρακτήρες.
Τριαντάφυλλος Βασίλης
Προπονητής Καράτε αναγνωρισμένος από την Γενική Γραμματεία Αθλητισμού και την Παγκόσμια Ομοσπονδία Καράτε (W.K.F), Προπονητής Ειδικής Αγωγής με ειδίκευση στα παιδιά.
